Ọ̀pọ̀ ènìyàn ló ní èrò gbogbogbò pé owó ìjọba àpapọ̀ le ju owó ìjọba lọ. Ohun tí wọn kò mọ̀ nígbà gbogbo ni idi, tàbí ohun tí ìyàtọ̀ náà túmọ̀ sí ní ti gidi ní ìṣe. Tí ìwọ tàbí ẹnìkan tí o mọ̀ bá ń dojúkọ ẹ̀sùn ìjọba àpapọ̀, mímọ ìyàtọ̀ náà ṣe pàtàkì.
Báwo ni Àwọn Owó Ìjọba Àpapọ̀ Ṣe Wá
Àwọn ẹ̀sùn ọ̀daràn ìpínlẹ̀ sábà máa ń bẹ̀rẹ̀ láti ọ̀dọ̀ àwọn ọlọ́pàá agbègbè tàbí ìpínlẹ̀. Ọlọ́pàá máa ń dáhùn sí ìṣẹ̀lẹ̀ kan, ìwádìí á bẹ̀rẹ̀, a ó sì fi ẹjọ́ náà lé agbẹjọ́rò ìjọba àgbègbè tàbí ìpínlẹ̀ lọ́wọ́. Ọ̀pọ̀ ènìyàn ló mọ̀ nípa ìlànà yìí, kódà bí wọn kò bá tíì la irú rẹ̀ rí.
Ṣùgbọ́n, àwọn ẹ̀sùn ìjọba àpapọ̀ ń ṣiṣẹ́ lọ́nà tí ó yàtọ̀ láti ìbẹ̀rẹ̀. Àwọn ilé iṣẹ́ ìjọba àpapọ̀ ni wọ́n ń ṣe ìwádìí lórí àwọn ẹjọ́ ìjọba àpapọ̀. FBI, DEA, ATF, IRS Criminal Investigation, Homeland Security Investigation – o gbọ́ èrò náà. Wọ́n sábà máa ń kọ àwọn ẹjọ́ wọ̀nyí fún àkókò gígùn kí wọ́n tó mú ẹnikẹ́ni. Nígbà tí wọ́n bá fi ẹ̀sùn ìjọba àpapọ̀ sílẹ̀, àwọn olùwádìí ti ń kọ́ ẹjọ́ náà fún oṣù tàbí ọdún.
Àwọn agbẹjọ́rò ìjọba àpapọ̀, tí a ń pè ní Agbẹjọ́rò Àgbà fún Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà, sábà máa ń ní ìrírí tó ga, wọ́n sì ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ohun èlò láti ọ̀dọ̀ wọn. Nítorí náà, wọ́n máa ń yan àwọn ẹjọ́ tí wọ́n bá gbé lọ sílé ẹjọ́. Tí wọ́n bá ṣe bẹ́ẹ̀, wọ́n sábà máa ń ní ìgbẹ́kẹ̀lé nínú ohun tí wọ́n ti kọ́.
Agbègbè Ààfin: Kí ni ó ń sọ nǹkan di ìwà ọ̀daràn ti ìjọba àpapọ̀
Kìí ṣe gbogbo ẹ̀ṣẹ̀ ni a lè fi ẹ̀sùn kan ní ìjọba àpapọ̀. Àṣẹ ìjọba àpapọ̀ sábà máa ń wúlò ní àwọn ipò pàtó kan. Fún àpẹẹrẹ:
- Àwọn ìwà ọ̀daràn tí ó kọjá ìlà ìpínlẹ̀
- Àwọn ìwà ọ̀daràn tí a ṣe lórí dúkìá ìjọba àpapọ̀
- Àwọn ìwà ọ̀daràn tó kan àwọn ilé iṣẹ́ tàbí àwọn òṣìṣẹ́ ìjọba àpapọ̀
- Àwọn ìwà ọ̀daràn tí ó rú òfin ìjọba àpapọ̀ ní pàtó
A le fi ẹ̀sùn kan àwọn ìwà kan yálà ní ìpele ìpínlẹ̀ tàbí ti ìjọba àpapọ̀, èyí tí yóò fún àwọn agbẹjọ́rò ní àṣàyàn. Nígbà tí àwọn agbẹjọ́rò àpapọ̀ bá pinnu láti gbé ẹjọ́ kan tí ó lè lọ sí ọ̀nà méjèèjì, ó sábà máa ń jẹ́ nítorí pé wọ́n rí i pé ó ṣe pàtàkì tó láti gba àkókò àti ohun ìní wọn.
Iyatọ Ìdájọ́
Ibí ni àlàfo tó wà láàrín ẹ̀sùn ìjọba àpapọ̀ àti ti ìpínlẹ̀ ti di ohun tó ṣe kedere jùlọ. Àwọn Ìlànà Ìdájọ́ Àpapọ̀, ètò àlàyé tó ń yan àwọn ìdájọ́ tí a dámọ̀ràn gẹ́gẹ́ bí ẹ̀ṣẹ̀ àti ìtàn ìwà ọ̀daràn ẹni tí a fi ẹ̀sùn kàn.
Àwọn ìdájọ́ ìjọba àpapọ̀ náà máa ń wáyé ní ọ̀nà ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀. Tí wọ́n bá dá ọ lẹ́bi ní ilé ẹjọ́ àpapọ̀ tí wọ́n sì dá ọ lẹ́bi, o máa ṣe ìdámẹ́ta nínú ọgọ́rùn-ún nínú ìdájọ́ náà. (Kò sí ìdámẹ́ta ìjọba àpapọ̀.) Ìdámẹ́ta ọdún mẹ́wàá nínú ìdájọ́ àpapọ̀ túmọ̀ sí pé ó kéré tán ọdún mẹ́jọ ààbọ̀ ni. Nínú ọ̀pọ̀lọpọ̀ ètò ìpínlẹ̀, àǹfààní ìdámẹ́ta máa ń dé ṣáájú àkókò.
“Àwọn ẹ̀sùn kan tí ìjọba àpapọ̀ ń gbà máa ń fa ìjìyà tó kéré jù,” Ryan Beasley Law ṣàlàyé“Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ẹ̀sùn wọ̀nyẹn ni a kò lè fi sí àwọn ẹ̀ṣẹ̀ tí kò tó nǹkan, èyí sì sábà máa ń nípa lórí ètò ààbò.”
Ní ọ̀rọ̀ mìíràn, ní ilé ẹjọ́ ìpínlẹ̀, ìjíròrò ẹ̀bẹ̀ sábà máa ń ní nínú dín àwọn ẹ̀sùn kù sí àwọn ẹ̀ṣẹ̀ kékeré ní pàṣípààrọ̀ fún ẹ̀bẹ̀ ẹ̀bi. Ṣùgbọ́n ní ilé ẹjọ́ àpapọ̀, àwọn òfin tó kéré jùlọ àti ìṣètò àwọn òfin àpapọ̀ sábà máa ń yọ àṣàyàn náà kúrò. Àwọn olùgbèjà gbọ́dọ̀ lo ìlànà ètò tó yàtọ̀ pátápátá láti ìbẹ̀rẹ̀.
Ilana Ile-ẹjọ Apapọ
Ọ̀nà ìlànà láti gba ètò ìjọba àpapọ̀ kọjá yàtọ̀ sí ti ilé ẹjọ́ ìpínlẹ̀. Lẹ́yìn ìfàṣẹmú lórí ẹ̀sùn ìjọba àpapọ̀, ẹjọ́ náà lọ síwájú adájọ́ àgbà ìjọba àpapọ̀ fún ìfarahàn àkọ́kọ́ àti ìgbọ́ran ìhámọ́ níbi tí a ti pinnu ọ̀ràn ìdánilẹ́jọ́. Àwọn agbẹjọ́rò ìjọba àpapọ̀ ṣeéṣe kí wọ́n wá ìhámọ́, èyí tí ó túmọ̀ sí pé wọn kò ní dánilẹ́jọ́. Èyí jẹ́ òótọ́ ní pàtàkì ní àwọn ọ̀ràn tí ó ní í ṣe pẹ̀lú ewu ìrìnàjò tàbí ewu sí àwùjọ.
Àwọn adájọ́ ńlá Wọ́n kó ipa pàtàkì nínú ètò ìjọba àpapọ̀. Kí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ẹjọ́ ìjọba àpapọ̀ tó lọ sílé ẹjọ́, àwọn adájọ́ àgbà máa ń ṣe àtúnyẹ̀wò ẹ̀rí náà, wọ́n sì máa ń pinnu bóyá kí wọ́n fi ẹ̀sùn kan àwọn ẹlòmíràn. Ìlànà yìí máa ń ṣẹlẹ̀ níbi tí gbogbo ènìyàn kò ti rí i, láìsí ẹni tí wọ́n fi ẹ̀sùn kàn. Ó máa ń fún àwọn agbẹjọ́rò ní àǹfààní láti dán ẹ̀rí wọn wò, kí wọ́n sì ti ẹ̀rí ẹlẹ́rìí mọ́ kí wọ́n tó ṣe ìdájọ́.
Kini idi ti Idaabobo Federal nilo iriri pataki
Lílo ọ̀nà ìjọba àpapọ̀ nílò ìmọ̀ tó yàtọ̀ sí ti ìjọba àpapọ̀ ju ti ìjọba àpapọ̀ lọ. Àwọn òfin àti ẹ̀rí tó lágbára ló wà. Fi kún un pé àwọn ìlànà tó wà nípa ìdájọ́ ni a gbé kalẹ̀, o sì lè rí ìdí tó fi ṣe pàtàkì láti ní agbẹjọ́rò tó ní ìrírí ààbò ẹ̀ṣẹ̀ àpapọ̀. Agbẹjọ́rò tó ń bójú tó àwọn ọ̀ràn ẹ̀ṣẹ̀ ìpínlẹ̀ lè jẹ́ agbẹjọ́rò tó dára, àmọ́ àwọn ẹjọ́ ìjọba àpapọ̀ kò sí níbẹ̀ rárá.
Tí o bá ń wá aṣojú lórí àwọn ẹ̀sùn ìjọba àpapọ̀, o fẹ́ ẹnìkan tí ó ti ṣe àkóso àwọn ẹjọ́ ìjọba àpapọ̀ pàtó. Ó yẹ kí wọ́n lóye àwọn ìlànà ìdájọ́ àti kí wọ́n ní ìrírí púpọ̀ láti fara hàn ní ilé ẹjọ́ àpapọ̀.
Tí o kò bá dá ọ lójú bí o ṣe lè tọ́jú wọn dáadáa, béèrè ní tààrà nípa iṣẹ́ wọn ní ìjọba àpapọ̀.
- Àwọn ẹjọ́ ìjọba àpapọ̀ mélòó ni wọ́n ti bójú tó?
- Kí ni àbájáde rẹ̀?
- Ṣé wọ́n ní ìrírí pẹ̀lú irú owó pàtó tí ìjọba àpapọ̀ ń gbà tí ẹ ń gbà?
Ó tún yẹ kí a lóye ìpele ìwádìí náà. Nítorí pé àwọn ẹjọ́ ìjọba àpapọ̀ sábà máa ń wáyé fún ìgbà pípẹ́ kí a tó fi ẹ̀sùn kan wọ́n, nígbà míìrán àwọn àǹfààní wà fún agbẹjọ́rò tó ní ìmọ̀ láti dá sí ọ̀ràn náà ní ìbẹ̀rẹ̀, kí ẹjọ́ tó wáyé. Tí o bá gbàgbọ́ pé o wà lábẹ́ ìwádìí ìjọba àpapọ̀, rírí agbẹjọ́rò kan kí a tó fi ẹ̀sùn kan ọ́ jẹ́ àṣàyàn tó dára.
Ọna atipo
Àwọn ẹ̀sùn ìjọba àpapọ̀ le koko ju ẹ̀sùn ìpínlẹ̀ lọ ní gbogbo ọ̀nà. Mo nírètí pé èyí ti yé mi dáadáa ní báyìí. Kókó pàtàkì ni láti gbé ìgbésẹ̀ tó gbéṣẹ́ sí wíwá agbẹjọ́rò tó ní ìmọ̀ nípa ẹ̀sùn ọ̀daràn ìjọba àpapọ̀ tó lè gbé ẹjọ́ rẹ kalẹ̀, tó sì lè ràn ọ́ lọ́wọ́ láti rí àbájáde tó dára jùlọ tó wà.
Tí o bá ṣe bẹ́ẹ̀, ó kéré tán o ó lè sinmi dáadáa ní mímọ̀ pé o ti ṣe gbogbo ohun tó o lè ṣe láti gbọ́ bùkátà ara rẹ.
