Ǹjẹ́ o ti dúró láti ronú nípa ibi tí ìgbésí ayé oní-nọ́ńbà rẹ ń gbé rí? A máa ń tẹ fóònù wa láti sanwó fún kọfí, láti gbé àwọn fọ́tò sórí ìkànnì, láti béèrè fún káàdì ìsanwó, àti láti rò pé ìwífún wa yóò parẹ́ sínú àwọsánmà onídán, tí ó ní ààbò púpọ̀. Ṣùgbọ́n àwọsánmà kì í ṣe iṣẹ́ ìyanu. Àwọn olùpèsè lásán ni wọ́n wà ní àwọn ilé ìkópamọ́ ńláńlá tí afẹ́fẹ́ ń mú gbóná kárí ayé. Àti ní ìbámu pẹ̀lú ibi tí àwọn olùpèsè wọ̀nyẹn wà, àwọn òfin tó yàtọ̀ pátápátá kan ìwífún ara ẹni rẹ.
Òtítọ́ yìí ń fa ìjíròrò ńlá kan ní ayé ìmọ̀ ẹ̀rọ ìṣúná owó, ó sì ń mú èrò kan tí a pè ní “ìjọba dátà” wá síwájú àti àárín.
Ẹ jẹ́ ká tú ọ̀rọ̀ náà kálẹ̀, nítorí ó dà bí ohun tó díjú ju bó ṣe rí lọ ní gidi. Ìṣàkóso dátà túmọ̀ sí pé ìwífún oní-nọ́ńbà wà lábẹ́ òfin orílẹ̀-èdè, ìpínlẹ̀, tàbí orílẹ̀-èdè alágbára níbi tí wọ́n ti ń tọ́jú rẹ̀. Tí dátà bá wà lórí olupin ní Yúróòpù, àwọn òfin ìpamọ́ Yúróòpù ń dáàbò bò ó. Tí ó bá wà ní Amẹ́ríkà, àwọn òfin Amẹ́ríkà ló ń ṣiṣẹ́. Fún ìgbà pípẹ́, àwọn ilé-iṣẹ́ ìmọ̀-ẹ̀rọ ńláńlá kan ń da dátà wa sí ibikíbi tí àyè olupin bá ti rẹlẹ̀ jù. Ṣùgbọ́n àwọn ènìyàn ń jí nígbẹ̀yìn gbẹ́yín. A fẹ́ mọ ẹni tí ó ní àǹfààní láti lo àwọn nǹkan wa, pàápàá jùlọ nígbà tí ó bá kan àkọọ́lẹ̀ báńkì wa, ìtàn gbèsè wa, àti ìdámọ̀ ara ẹni.
Ìmọ̀ ẹ̀rọ ìnáwó, tàbí fintech, ti mú kí ìgbésí ayé wa rọrùn gan-an. O lè pín owó oúnjẹ alẹ́, ra ìpín ọjà, tàbí kí o gba àṣẹ láti san gbèsè ilé nígbà tí o bá jókòó lórí àga rẹ nínú sweatpants. Ṣùgbọ́n gbogbo ìrọ̀rùn yẹn ní àfojúsùn ńlá kan ní ẹ̀yìn rẹ̀. Àwọn olùṣe ìkọ̀kọ̀ ń gbìyànjú láti wọ inú àwọn ètò wọ̀nyí nígbà gbogbo. Nítorí èyí, àwọn ilé iṣẹ́ fintech ní láti kọ́ àwọn ibi ìpamọ́ oní-nọ́ńbà tí ó lè má gbà wọ́n lọ́wọ́.
Wàyí o, fojú inú wo bí o ṣe ń gbìyànjú láti kọ́ àwọn ibi ìpamọ́ tí kò ní ìbọn fún àwọn ọjà pàtó kan—àwọn àwùjọ tí wọ́n ń ṣiṣẹ́ lábẹ́ ìlànà òfin àti àṣà tó yàtọ̀ pátápátá. Kì í ṣe iṣẹ́ àdàkọ àti lẹ́ẹ̀kan lásán. O ní láti kọ́ àwọn ètò ìṣiṣẹ́ àdáni, tí ó ní ààbò láti ìpìlẹ̀.
Nígbà tí a bá ń sọ̀rọ̀ nípa àwọn ọjà pàtàkì ní ààyè ìṣúná owó, kìí ṣe nípa ṣíṣe ìnáwó fún àwọn ọmọ ilé-ẹ̀kọ́ gíga tàbí sọ́fítíwètì owó-orí fún àwọn ayàwòrán oníṣẹ́-ọnà lásán ni a ń sọ̀rọ̀ nípa. A ń sọ̀rọ̀ nípa àwọn àjọ òfin tó yàtọ̀ pátápátá, bíi àwọn ẹ̀yà Abínibí Amẹ́ríkà. Àwọn orílẹ̀-èdè olómìnira wọ̀nyí ní ìjọba tiwọn tí a mọ̀, àwọn òfin tiwọn, àti ọrọ̀ ajé ìbílẹ̀ tiwọn. Fún ọ̀pọ̀ ọdún, àwọn ètò ìfowópamọ́ ìbílẹ̀, àwọn olókìkí, kò fi bẹ́ẹ̀ tọ́jú àwọn agbègbè wọ̀nyí tàbí kí wọ́n fi wọ́n sí ipò tí kò dára. Nítorí àlàfo ìtàn yìí, ọ̀pọ̀ ẹ̀yà ti gbé ọ̀ràn kalẹ̀ ní ọwọ́ ara wọn, wọ́n ń kọ́ àwọn ètò ìṣúná owó tiwọn láti ṣètìlẹ́yìn fún àwọn ènìyàn wọn àti láti mú kí ìdàgbàsókè ọrọ̀ ajé ìbílẹ̀ pọ̀ sí i.
Ṣùgbọ́n nígbà tí orílẹ̀-èdè alágbára kan bá ń ṣiṣẹ́ ìnáwó, ìbéèrè ńlá kan máa ń dìde: níbo ni àwọn ìwé oní-nọ́ńbà ń lọ? Kò ṣeé ṣe láti fi sínú olupin ilé-iṣẹ́ aláìṣeéṣe ní àárín orílẹ̀-èdè náà. Èyí kò jẹ́ kí ète jíjẹ́ orílẹ̀-èdè alágbára balẹ̀ pátápátá. Àwọn ìwádìí náà gbọ́dọ̀ dúró ṣinṣin lábẹ́ àṣẹ òfin ẹ̀yà náà.
Ibí ni ìforígbárí ìṣúná owó àti ìmọ̀ ẹ̀rọ pàtàkì ti ń jẹ́ ohun tó dùn mọ́ni gan-an. Láti pa àwọn ààlà oní-nọ́ńbà wọn mọ́ gẹ́gẹ́ bí ààbò ti ara wọn, àwọn agbègbè ìbílẹ̀ ń náwó púpọ̀ sí àwọn ètò ìṣiṣẹ́ fintech tí a ṣe àdáni. Wọ́n ń ṣètò àwọn ilé-iṣẹ́ ìpamọ́ dátà tiwọn, wọ́n ń ṣe àwọn ìlànà ìkọ̀kọ̀ tí ó le koko, wọ́n sì ń ṣẹ̀dá àwọn ìpèsè ìwífún tí ó bójú mu fún àwọn òtítọ́ ìṣúná owó àrà ọ̀tọ̀ ti àwùjọ wọn. Àpẹẹrẹ pàtàkì kan ti ìgbìyànjú yìí ni wíwà tí ó ń pọ̀ sí i awọn awin ẹya, èyí tí ó ń pèsè àwọn ọ̀nà ìnáwó tí a nílò gidigidi, tí ó sì rọrùn láti lò nígbà tí ó ń ṣiṣẹ́ lábẹ́ òfin ẹ̀yà. Kí àwọn ètò ìnáwó wọ̀nyí lè ṣiṣẹ́ kí wọ́n sì gbé ìgbẹ́kẹ̀lé ró, ètò ìṣiṣẹ́ oní-nọ́ńbà gbọ́dọ̀ jẹ́ èyí tí ó lágbára. Ó ń rí i dájú pé àwọn àlàyé ìnáwó onímọ̀lára tí àwọn olùyáwó ní wà lábẹ́ ìṣàkóso ìjọba ẹ̀yà náà, láìsí ìdènà láti òde.
Nítorí náà, báwo ni a ṣe lè kọ́ irú ìmọ̀ ẹ̀rọ pàtàkì yìí gan-an? Ó gba àdàpọ̀ ọlọ́gbọ́n ti ohun èlò alágbára àti sọ́fítíwè tí a ṣe àdáni. Àkọ́kọ́, o ní láti gbé àwọn olupin sí ilẹ̀ ọba. Ìgbésẹ̀ àkọ́kọ́ nìyẹn. Lẹ́yìn náà, o mú àwọn ògbóǹkangí ààbò ààbò tó ga jùlọ wá láti kọ́ àwọn ibi ààbò àti àwọn ìlànà ìkọ̀kọ̀ tí ó tako ohun tí o máa rí lórí Wall Street. Níkẹyìn, àwọn olùgbékalẹ̀ gbọ́dọ̀ kọ sọ́fítíwè náà kí ó lè lóye àwọn òfin pàtó ti orílẹ̀-èdè aláṣẹ náà láìfọwọ́sí àti láti tẹ̀lé àwọn òfin pàtó ti orílẹ̀-èdè aláṣẹ náà.
Iṣẹ́ ńlá ni, kì í sì í ṣẹlẹ̀ lọ́sàn-án kan. Ṣùgbọ́n èrè rẹ̀ tọ́ sí i. Ohun tí o máa rí nígbẹ̀yìn-gbẹ́yín ni ètò ìnáwó tí kì í ṣe pé ó ní ààbò púpọ̀ nìkan ni, ó tún ní ọ̀wọ̀ fún àwọn ènìyàn tí wọ́n kọ́ láti ṣiṣẹ́ fún.
Bí a ṣe ń wo ọjọ́ iwájú owó, ó ṣe kedere pé ọ̀nà kan ṣoṣo tó bá gbogbo nǹkan mu fún ìmọ̀ ẹ̀rọ ìnáwó kò ní dín in kù mọ́. Àwọn ènìyàn fẹ́ ìrọ̀rùn ohun èlò kan, dájúdájú, ṣùgbọ́n wọ́n tún ń béèrè fún ààbò àti àwọn ètò tó bọ̀wọ̀ fún òfin agbègbè wọn. Nípa dídúró sí àwọn ètò ààbò tó wà ní àgbègbè, tí ó ní ààbò, ilé iṣẹ́ fintech kò kàn ń dáàbò bo àwọn nọ́ńbà lórí ìbòjú nìkan. Ó ń fún àwọn agbègbè pàtàkì ní àwọn irinṣẹ́ tí wọ́n nílò láti ṣàkóso ọjọ́ iwájú oní-nọ́ńbà àti ti ìnáwó wọn.
