
Pe ua e mafaufau ea po o fea tonu lava e te ola ai i le lalolagi numera? Tatou te taina a tatou telefoni e totogi ai le kofe, lafoina ata, talosaga mo credit card, ma faapea ifo ua mou atu a tatou faamatalaga patino i se ao faataulaitu ma saogalemu tele. Ae e le o se faataulaitu le ao. Ua na o se faaputuga o 'au'aunaga faaletino o lo'o i totonu o faleteuoloa tetele ma e iai le ea malulu i le lalolagi atoa. Ma e fuafua i le mea o iai moni ai na 'au'aunaga, e matua eseese lava tulafono e fa'aoga i au fa'amatalaga patino.
O lenei mea moni ua mafua ai se talanoaga tele i le lalolagi o tekinolosi tau tupe, ma ua aumaia ai se manatu ua taʻua o le "pule silisili ese o faʻamaumauga" i le totonugalemu.
Se'i o tatou fa'avasega le fa'aupuga lea, auā e foliga mai e sili atu ona faigata nai lo le mea moni. O le pule silisili ese o fa'amaumauga o lona uiga o fa'amatalaga fa'atekinolosi e noatia i tulafono a le atunu'u, setete, po'o le malo tuto'atasi lea e teuina ai fa'aletino. Afai o lo'o i luga o se 'au'aunaga (server) i Europa au fa'amaumauga tau tupe, e puipuia e tulafono fa'alilolilo a Europa. Afai o lo'o i totonu o le Iunaite Setete, e fa'aoga tulafono a Amerika. Mo se taimi umi, na fa'atau atu ai e kamupani tekonolosi tetele a matou fa'amaumauga i so'o se mea e sili ona taugofie le avanoa o le 'au'aunaga. Ae ua iu lava ina ala mai tagata. Matou te fia iloa tonu po'o ai e mafai ona maua a matou mea, aemaise lava pe a o'o mai i a matou teugatupe i faletupe, tala'aga o aitalafu, ma fa'asinomaga patino.
Ua matuā faigofie ai lava o tatou olaga ona o tekinolosi tau tupe, po'o le fintech. E mafai ona e vaevaeina lau pili o le 'aiga o le afiafi, fa'atau sea, pe maua se fa'amaoniga mo se mokesi a'o e nofo i luga o lou sofa i totonu o ni ofuvae ta'ele. Ae o na faigofie uma e o'o mai ma se sini tele i ona tua. O lo'o taumafai pea tagata fa'aleaga tupe e fa'aleagaina nei faiga. Ona o lenei mea, e tatau i kamupani fintech ona fausia ni fale teuoloa numera e toetoe lava a le mafai ona fa'alavelaveina.
Ia, mafaufau i le taumafai e fausia na nofoaga e puipuia ai mai maketi fa'apitoa—o nu'u e fa'agaoioia i lalo o fa'avae fa'aletulafono ma fa'aleaganuu eseese. E le na'o se galuega faigofie e kopi ma faapipii. E tatau ona e fausia ni atina'e fa'apitoa ma saogalemu mai le amataga.
A tatou talanoa e uiga i maketi fa'apitoa i le vaega tau tupe, e le na'o ni polokalama fa'atulagaina o paketi mo tamaiti a'oga i kolisi po'o ni polokalama fa'alafoga mo tagata mamanu ata tuto'atasi. O lo'o tatou talanoa e uiga i fa'alapotopotoga fa'aletulafono e matua'i eseese lava, e pei o ituaiga Amerika Moni. O nei atunu'u tuto'atasi e iai a latou lava malo ua aloa'ia, o latou lava fa'avae, ma o latou lava tamaoaiga i le lotoifale. Mo le tele o tausaga, o faiga fa'atupe masani ma lauiloa na le amana'iaina pe matua le lava le tautua a nei nu'u. Ona o lenei va i tala fa'asolopito, o le tele o ituaiga ua latou faia mataupu i o latou lava lima, ma fausia a latou lava siosiomaga tau tupe e lagolago ai o latou tagata ma fa'aleleia atili ai le tuputupu a'e o le tamaoaiga i le lotoifale.
Ae afai e faʻatautaia e se atunuʻu tutoʻatasi se tautua tau tupe, e tulaʻi mai se fesili tele: o fea e alu i ai pepa faʻatekinolosi? E le mafai ona naʻo le lafoina i totonu o se 'auʻaunaga faʻapitoa a se kamupani i le ogatotonu o le atunuʻu. E matuā faʻaleagaina ai le faʻamoemoega o le avea ma se faʻalapotopotoga tutoʻatasi. E manaʻomia ona tumau faʻamaumauga i lalo o le pule faʻaletulafono a le ituaiga.
O iinei e matuā manaia ai le feto’ai o tupe ma tekinolosi fa’apitoa. Ina ia tausia le saogalemu o latou tuaoi numera e pei o tuaoi faaletino, o lo’o fa’atupeina tele e nu’u moni ni atina’e fa’apitoa mo fintech. O lo’o latou fa’atuina a latou lava nofoaga autu o fa’amaumauga, fa’atinoina tulaga fa’amaonia fa’alilolilo e matuā faigata, ma fausia ni fa’avae mo nonogatupe e fa’atatau tonu i tulaga tau tupe tulaga ese a lo latou nu’u. O se fa’ata’ita’iga sili o lenei gaioiga o le fa’ateleina lea o le maua o nonogatupe fa'a-ituaiga, lea e tuʻuina atu ai filifiliga tau tupe e matuā manaʻomia ma faigofie ona maua aʻo faʻagaoioia faʻapitoa i lalo o le faamalu o tulafono faʻale-aganuʻu. Ina ia galulue moni nei faiga tau tupe ma fausia le faʻatuatuaga, e tatau ona mautu lelei le atinaʻe faʻatekinolosi. E faʻamautinoa ai o faʻamatalaga tau tupe a tagata nono tupe e matuā taua tele e tumau pea i lalo o le pulega a le ituaiga, ma saogalemu mai faʻalavelave mai fafo.
O lea la, e faʻapefea ona e fausia lenei ituaiga tekinolosi faʻapitoa? E manaʻomia se faʻafefiloi atamai o masini mamafa ma polokalama faakomepiuta faʻapitoa. Muamua, e tatau ona e tuʻu faʻaletino ia 'auʻaunaga i luga o fanua tutoʻatasi. O le laʻasaga muamua lea. Sosoo ai, e te aumaia tagata tomai faapitoa i luga o le initaneti e fausia ni puipui afi ma ni faʻasologa faʻailoga e tutusa ma mea e te vaʻaia i Wall Street. Ma le mea mulimuli, e tatau i tagata atiaʻe ona tusia le polokalama faakomepiuta ina ia malamalama otometi ma usitaʻia tulafono faʻapitoa a lena malo tutoʻatasi.
O se galuega tele, ma e lē tupu faafuaseʻi. Ae e matuā aogā lava le taui. O le mea e te maua i le iʻuga, o se faiga tau tupe e lē gata ina matuā saogalemu ae e matuā faaaloalo foʻi i tagata na fausia e auauna atu i ai.
A o tatou vaavaai atu i le lumanaʻi o tupe, ua manino lava o le auala e tasi e fetaui mo tagata uma i tekinolosi tau tupe o le a le toe lava lea. E manaʻo tagata i le faigofie o se app, ioe, ae latou te manaʻo foʻi i le saogalemu ma faiga e faʻaaloalo i a latou tulafono faʻalotoifale. I le taulaʻi atu i atinaʻe faʻapitonuʻu ma saogalemu, o le pisinisi fintech e le gata ina puipuia numera i luga o se lau. O loʻo tuʻuina atu i nuʻu tulaga ese meafaigaluega latou te manaʻomia e pulea atoatoa ai a latou lava lumanaʻi numera ma tau tupe.







