Ì nọtụla mgbe ị nọdụrụ ala ịrụ ọrụ n'ihe dị mkpa, leba anya n'ihe niile ọ gụnyere, wee mechaa ghara ime ihe ọ bụla?
Mmetụta ahụ kpọnwụrụ akpọnwụ bụ eziokwu, ọ bụ ihe a na-ahụkarị, o nwekwara nkọwa doro anya gbasara uche. Ọtụtụ mmadụ na-eche na nsogbu ahụ bụ umengwụ ma ọ bụ enweghị mkpali. Mana nchọpụta na-akọ akụkọ dị nnọọ iche.
A naghị ewuli ụbụrụ ka ọ na-agba ọsọ ruo ihe mgbaru ọsọ dị oke egwu. A na-ewu ya ka ọ na-azaghachi ọganihu, ma ịmalite obere bụ otu esi enye ya kpọmkwem otú ahụ.
Ịghọta ihe mere ụbụrụ gị ji emeghachi omume n'ụzọ o si eme ihe n'ọrụ ndị buru ibu nwere ike ịgbanwe otú i si emeso ha, ruo mgbe ebighị ebi.
Ihe Mere Ọrụ Ndị Ukwuu Ji Kpọọ Anyị n'Oge Ha
Ọ bụrụ na ọrụ dị gị ka ọ buru ibu ma ọ bụ na ọ dị oke mgbagwoju anya, ọ na-akpalite mmeghachi omume kpọmkwem n'ụbụrụ. Azịza ahụ bụ ihe ọtụtụ mmadụ na-emehie dị ka igbu oge, mana n'ezie ọ bụ ihe dị nnọọ iche karịa nke ahụ.
Mmeghachi omume nke Ụbụrụ n'ebe Ihe Mgbaru Ọsọ Ukwu Dị
Ụbụrụ nwere akụkụ abụọ dị n'etiti nke a: sistemụ limbic, ebe mmetụta uche nke na-ahazi obi ụtọ na ahụ erughị ala, na prefrontal cortex, nke na-ahụ maka ezi uche na atụmatụ. Mgbe ọrụ dị ka ihe ịma aka ma ọ bụ ihe siri ike, sistemụ limbic na-achọ izere ahụ erughị ala, ọ na-emerikarịkwa ọgụ.
Ọ bụ ya mere ị ga-eji na-atụgharị ekwentị gị kama ịmalite akụkọ ị na-etinye kemgbe ụbọchị atọ. Ụbụrụ gị anaghị emechu gị ihu; ọ na-eme kpọmkwem ihe ụbụrụ na-eme.
Ozi ọma ahụ bụ na ụbụrụ nwekwara ngwọta dị n'ime ya. Ọ na-akwụghachi ụgwọ maka ihe omume. Ihe ọ bụla emere. Ọbụnadị ndị pere mpe.
Akụkụ Mmetụta Uche nke Izere Ọrụ
Ọtụtụ ihe na-adị ka igbu oge bụ n'ezie izere mmetụta uche. Ọrụ ndị na-adị ka ha buru ibu na-abụkarị egwu dị nro: egwu ime ha na-ezighi ezi, egwu nke ịghara imecha ha, ma ọ bụ egwu nke ịchọpụta na ha siri ike karịa ka a tụrụ anya ya.
Ịkewa ọrụ ka ọ bụrụ obere nzọụkwụ mbụ na-ewepụ ihe ka ukwuu n'ime ibu arọ ahụ. Ị naghịzi eche ugwu ahụ dum ihu; naanị otu nzọụkwụ ka ị na-aga n'ihu. Mgbanwe ahụ n'ime nhazi na-agbanwe ihe niile.
Sayensị Dị n'azụ Ịmalite Obere
Ihe gbasara uche na akwara ozi maka ịmalite obere ihe bụ nnyocha siri ike. Ịmara ihe na-eme n'ụbụrụ gị mgbe ị na-eme obere ihe na-eme ka ọ dịrị gị mfe ịtụkwasị usoro ahụ obi.
Dopamine na Mmetụta Mmeri Obere
Mgbe ị malitere ọrụ dị obere, nke a na-achịkwa nke ọma, ụbụrụ na-enweta mmetụta nke ihe ịga nke ọma ma na-ewepụta dopamine, nke na-eme ka omume ahụ sie ike ma na-eme ka o yie ka a ga-emegharị ya ọzọ.
Ihe na-adọrọ mmasị bụ na ụbụrụ gị anaghị enyocha nha ọrụ ahụ tupu ọ wepụta dopamine ahụ. Imecha ihe omume nkeji abụọ na-enye gị otu ihe mkpali ahụ dị ka imecha ihe ka ibu.
Nnyocha gosiri na ọganihu, ọbụlagodi na obere nzọụkwụ, bụ ihe kacha akpali akpali n'ọrụ. Ọrụ nta ọ bụla ị rụchara na-enye gị obere mmeri, obere mmeri ndị ahụ na-ewulitekwa ezigbo ume.
Mmetụta Zeigarnik
Ozugbo ị malitere ọrụ, ọbụlagodi obere oge, ụbụrụ gị chọrọ imecha ya n'ụzọ ebumpụta ụwa. E mepụtara ụkpụrụ a, nke a maara dị ka mkpali omume, na 1970s dị ka ọgwụgwọ maka ịda mbà n'obi. Isi nghọta bụ na ichere ka "chere ka" ime ihe na-abụkarị ọnyà; ime obere ihe, ọbụlagodi mgbe ị naghị achọ ya, na-akpali mkpali na mmetụta dị mma ị na-eche.
Ọtụtụ mmadụ na-achọpụta na ha na-aga n'ihu karịa nkwa mbụ ha kwere ozugbo ha malitere. Ihe kacha sie ike abụghị etiti ọrụ. Ọ na-abụkarị mmalite.
Ụzọ Ndị Bara Uru Isi Malite Obere
Ịmara sayensị bụ otu ihe; itinye ya n'ọrụ n'oge gị bụ ihe ọzọ. Usoro ndị dị n'okpuru a na-akwado nyocha ma na-arụ ọrụ kpọmkwem n'ihi na ha na-ebelata ihe mgbochi mkpali nke na-egbochi ọtụtụ mmadụ ịmalite.
Iwu nkeji abụọ
Iwu nkeji abụọ ahụ na-eme ka ọrụ ahụ dị obere, nke bụ́ "ihe kacha nta a ga-eme." Kama "ide akwụkwọ," ọ na-aghọ "mepee laptọọpụ gị dee otu ahịrịokwu."
Nke a bụ ihe ọ dị ka n'ọnọdụ ndị a na-ahụkarị:
- Ọrụ dị ukwuu: Dee akụkọ → Mmalite obere: Mepee akwụkwọ ahụ wee pịnye aha ya
- Ọrụ dị mkpa: Malite usoro mmega ahụ → Mmalite obere: Yiri akpụkpọ ụkwụ mmega ahụ gị
- Ọrụ dị ukwuu: Zaa ozi email ole na ole → Mmalite dị nta: Mepee otu ozi email wee dee ahịrịokwu abụọ
- Ọrụ dị mkpa: Mụta maka ule → Mmalite obere: Gụọ otu peeji nke ihe ndetu
Ọrụ ahụ agbanwebeghị, mana ụbụrụ gị agbanweela.
Iji Usoro Ndị Dabere na Oge
Ịkpọ oge bụ ụzọ ọzọ dị irè isi malite obere ihe. Kama ịgbalị imecha ọrụ, ị na-ekwe nkwa ịrụ ọrụ na ya naanị oge a kapịrị ọnụ. Nke a na-ewepụ nrụgide nke imecha ihe kpamkpam ma jiri ajụjụ dị nro dochie ya.
The tomato Usoro a bụ ụdị nyocha nke ọma nke usoro a; ọ na-ekewa ọrụ gị n'ime oge nkeji iri abụọ na ise lekwasịrị anya wee zuo ike. Nke a na-azụ ụbụrụ gị ka ọ nọgide na-elekwasị anya ma na-enye ụgwọ ọrụ oge niile.
Ọ bụrụgodị na ị hazie windo nke gị, dịka ọmụmaatụ nkeji iri, ụkpụrụ ahụ dị. Ịgwa onwe gị "M ga-arụ ọrụ na nke a naanị nkeji iri" dị mfe karịa "Achọrọ m ime nke a."
Ịmepụta Àgwà Mmalite Obere
Ịmalite obere ihe na-agbanwe ndụ gị nke ukwuu mgbe ọ na-aghọ ihe na-akpali akpali, ọ bụghị ihe na-eme mgbe ụfọdụ. Ebumnuche ya bụ iru ebe iche ihu ọrụ buru ibu na-akpali gị ịjụ ozugbo: "Gịnị bụ nzọụkwụ mbụ kacha nta?"
Ime Ka Ọ Bụrụ Omume Kwa Ụbọchị
Ịdị n'otu bụ ihe na-eme ka usoro ghọọ àgwà. Lee usoro dị mfe kwa ụbọchị nke na-eji usoro mmalite-obere:
- Kwa ụtụtụ, họrọ otu ọrụ ị na-ezerekarị
- Dee ihe kacha nta mbụ ị ga-eme maka ọrụ ahụ
- Kwe nkwa naanị maka ihe ahụ, n'amanyeghị onwe gị ịga n'ihu
- Rịba ama ugboro ole ị na-aga n'ihu ozugbo ị malitere
- Mee emume mmalite, ọ bụghị naanị njedebe
Mmeri nta ọ bụla na-eme ka njirimara sikwuo ike. Ime nkeji abụọ nke ọrụ kwa ụbọchị na-ewulite njirimara nke onye na-eme ihe. Ka oge na-aga, ị na-akwụsị ịbụ onye "na-enweghị ike ịmalite" wee malite ịghọ onye na-eme ọganihu mgbe niile.
Mgbanwe ahụ n'echiche onwe onye bụ otu n'ime ihe kacha mma sitere na mmalite-obere ụzọ, ọ na-agbakọtakwa n'ụzọ ị ga-esi enwe mmetụta n'akụkụ niile nke ndụ gị.
mmechi
Ọrụ ukwu na-adị ka ihe agaghị ekwe omume ruo mgbe ị ga-eme ka ha dị obere. Nke ahụ abụghị aghụghọ mmepụta ihe; ọ bụ otu ụbụrụ si arụ ọrụ n'ezie. Sayensị doro anya: ime ihe na-emepụta mkpali, obere mmeri na-ewulite ume, mmalite bụkwa naanị akụkụ chọrọ mgbalị n'ezie.
Ịkwesighi inwe mmetụta nke ịdị njikere. Ịkwesighi ịchọpụta atụmatụ zuru ezu. Naanị otu obere nzọụkwụ ka ị ga-eme ugbu a iji mee ka ihe niile gaa n'ihu. Ihe kachasị mkpa ị ga-emerịrị bụ site n'ịchọpụta na otu obere ihe zuru ezu iji malite.
